Έπεσε απόψε το μάτι μου σε αυτό το άρθρο και επειδή είδα ότι με βοήθησε πάρα πολύ μιας και δεν κυκλοφορούν πολλά τέτοια είπα να το μοιραστώ μαζί σας. Τυχόντα λάθη καθώς και διορθώσεις επιβάλλονται.
Γεωμετρία του MTB: Mια περίληψη
Η γεωμετρία είναι κάτι που το ακούμε συνέχεια όταν μιλάμε για ποδήλατα, σε φράσεις όπως: ''αυτό το ποδήλατο έχει και γαμώ τις γεωμετρίες'' ή ''η γεωμετρία του ποδηλάτου μας είναι η καλύτερη στην αγορά''. Αλλά τί είναι η γεωμετρία και τι την κάνει καλή; Αν δεν ξέρεις ακριβώς τι είναι η γεωμετρία, τότε αυτό το άρθρο θα σε βοηθήσει να ξεκαθαρίσεις πολλά πράγματα στο κεφάλι σου.
Εισαγωγή
Γεωμετρία είναι το σύνολο των διαστάσεων στο ποδήλατο. Κάθε γωνία και μήκος σωλήνα είναι μέρος της γενικότερης γεωμετρίας του ποδηλάτου. Η γεωμετρία επηρεάζει την αίσθηση του ποδηλάτου περισσότερο απ' οτιδήποτε άλλο. Για αυτό το λόγο ένα cross-country δεν μπορεί να μετατραπεί σε downhill. Όσες αναρτήσεις και φαρδιά λάστιχα και να του βάλεις, θα είναι περίεργο και άβολο γιατί η γεωμετρία του είναι σεταρισμένη για cross-country.
Η γωνία του headtube
Είναι η γωνία που το κούτελο σχηματίζει με το έδαφος. Όσο πιο μικρή είναι η γωνία, τόσο καλύτερα θα στρίβει και θα σκαρφαλώνει στις ανηφόρες. Μια πιο μεγάλη γωνία δίνει πιο αργό στρίψιμο και δυσκολότερη ανάβαση αλλά προσφέρει ευστάθεια σε μεγαλύτερες ταχύτητες. Ένα κλασσικό cross-country έχει μικρή γωνία, συνήθως γύρω στις 71°. Ένα downhill, από την άλλη, έχει μεγαλύτερη γωνία, κοντά στις 65°.
Wheelbase
Το wheelbase είναι η απόσταση από το ένα κέντρο στο άλλο. Όσο μακρύτερη είναι, τόσο πιο σταθερό θα είναι το ποδήλατο. Όμως, αυτή ευστάθεια αφαιρεί ευκινησία, ειδικότερα σε χαμηλές ταχύτητες. Αντιστρόφως, ενα κοντύτερο wheelbase δίνει ταχύτερη και ζωηρότερη οδήγηση. Επίσης, κάνει το ποδήλατο να περιστρέφεται ευκολότερα. Συνήθως βρίσκουμε μακρύτερα wheelbases στα downhill μιας και ωφελούνται σημαντικά από την αυξημένη ευστάθεια. To Demo 8(Specialiazed), για παράδειγμα, έχει wheelbase 119.3cm. Τα street ποδήλατα ωφελούνται από την ευκινησία του μικρότερου wheelbase, με το NS Suburban, π.χ, να έχει wheelbase 103.5cm.
Το μήκος των chainstay
To μήκος του chainstay επηρεάζει άμεσα το μήκος του wheelbase που επηρεάζει την ευκινησία και τη σταθερότητα· έτσι, τα κοντύτερα chainstays κάνουν πιο νευρικό το ποδήλατο. Επίσης, τα κοντύτερα chainstays κάνουν πιο εύκολο το χειρισμό και τα άλματα όπως επίσης και τον ελεγχο του ποδηλάτου στον αέρα. Για αυτό το κοντύτερα chainstays είναι must για κάθε street και dirt jump ποδήλατο. Ακόμη, τα κοντύτερα chainstays δίνουν λιγότερο χώρο για λαστισχάρισμα, παρέχοντας άμεση μεταφορά δύναμης στον πίσω τροχό. Για την ιστορία, το Session 88 DH(Trek) έχει chainstays 43.9cm ενώ τα chainstays του Dobberman Pinscher, φέρνοντας τον τροχό όσο πιο μπροστά γίνεται, μπορούν να φτάσουν και τα 37.4cm.
Το ύψος του standover
Το ύψος του standover είναι, βασικά, ο καβάλος του ποδηλάτου. Χαμηλό standover είναι το ζητούμενο σε όλες τις κατηγορίες του MTB γιατί πολύ απλά, κανείς δε θέλει να χτυπάει τα ***** του στον σωλήνα. Το γλύστρημα από τα πετάλια πολλές φορές καταλήγει σε τραγωδία για τα αντρικά γεννητικά όργανα και το χαμηλοτερο standover μειώνει τις πιθανότητες αυτού του ατυχήματος. Επίσης, οι αναβάτες dirtjump και slopestyle προτιμούν το χαμηλότερο standover γιατί κάνει την εκτέλεση μερικών κόλπων (το κολπο, του κολπου) ευκολότερη. Χαμηλότερα seat tubes τείνουν να έχουν χαμηλά standover αλλά αυτό δεν είναι ο κανόνας. Πρόσφατες καινοτομίες στο hydroforming (στην ουσία πρόκειται για λύγισμα) αλουμινένιων σωλήνων έχουν οδηγήσει σε σημαντικές μειώσεις του ύψους του standover σε νεότερα μοντέλα. Τα νέα lineup των Giant, Specialized, Santa Cruz και Norco είναι παραδείγματα αυτής της τάσης.
Το ύψος της μεσαίας τριβής
Το ύψος της μεσαίας τριβής είναι πολύ σημαντικό όσον αφορά το πλάγιασμα. Όσο πιο χαμηλή είναι η μεσαία τριβή, τόσο πιο χαμηλό θα είναι και το κέντρο βάρους και τόσο πιο εύκολα θα πλαγιάζει το ποδήλατο. Όμως η απόσταση από το έδαφος είναι μεγάλο ζήτημα. Αν η μεσαία τριβή είναι πολύ χαμηλά τότε οι δισκοβραχίονες, τα πετάλια και το κέλυφος της μεσαίας τριβής θα είναι εύκολο να χτυπάνε στο έδαφος ή σε εμπόδια. Επίσης, το ύψος της μεσαίας τριβής πέφτει όσο το ποδήλατο συμπιέζει τη διαδρομή της ανάρτησης. Ένας από τους λόγους που τα ποδήλατα με διαδρομή 355mm δεν έπιασαν στην αγορά είναι επειδή η μεσαία τριβή τοποθετούνταν πολύ ψηλά για να μη βρίσκει στο έδαφος όταν η ανάρτηση τερματίζει. Αυτό έκανε τα συγκεκριμένα ποδήλατα απίστευτα ασταθή στις γωνίες και σχετικά άχρηστα για το οτιδήποτε, πέραν της υπερπήδησης εμποδίων. Αυτός επίσης είναι και ο λόγος για τον οποίο μερικά πλαίσια δέχονται 24ηδες τροχούς και άλλα όχι.
Το μήκος του top tube
Αυτό είναι το μήκος μεταξύ του κέντρου του seat tube και του κέντρου του headtube, τηρώντας μια νοητή ευθεία γραμμή, ανεξαρτήτως οποιασδήποτε καμπύλης στο υπάρχον top tube. Κονταίνοντας το, πετυχαίνουμε μειώση στο μήκος του wheelbase. Το ιδανικό μήκος του top tube διαφέρει από αναβάτη σε αναβάτη. Μεγαλύτερα πλαίσια έχουν μακρύτερο top tube. Μερικά άτομα έχουν κορμό και χέρια μακρύτερα από άλλα, για αυτό και νιώθουν πιο άνετα σε μακρύτερα top tubes.
Αν αγοράσεις ένα ποδήλατο και το νιώθεις λίγο πιο μακρύ/κοντό απ' όσο θα 'πρεπε, πειραματίσου με λαιμούς διαφορετικού μήκους ή/και παίξε με τη θέση της σέλας πριν επιστρέψεις ή ανταλλάξεις το πλαίσιο.
Η γωνία του seat tube
Είναι το ίδιο με το headtube angle, μόνο που εδώ αντί για τη γωνία του κουτέλου, είναι η γωνία που σχηματίζει η σέλα με το μέγεθος. Το seat tube angle επηρεάζει το που θα κάθεται ο αναβάτης στο ποδήλατο. Αυτο με τη σειρά του επηρεάζει την ευθυγράμμιση του αναβάτη με τους δισκοβραχιονες. Μια πιο οξεία γωνία μετακινεί τους γοφούς μπροστά επιτρέποντας στον αναβάτη να γυρίσει τους δισκοβραχίονες γρηγορότερα. Για αυτό και το ορθοπέταλο δίνει μεγαλύτερη δύναμη.
-Michael “AqueousBeef” Zhao
Mετάφραση και επιμέλεια:LowInertia
ωφέλιμο για όλες τις κατηγορίες, ευχαριστώ!
...για τη γεωμετρια του ΜΤΒ, και καλομεταφρασμενο.
Διορθωθηκαν και οι "αμβλειες" και "οξειες" γωνιες, στην παραγραφο "η γωνια του headtube", οποτε ολα ενταξει.
Πολυ καλη η προσπαθεια, ετσι κι αλλιως.
στο demο καλό είναι να γραφτεί δίπλα η εταιρία specialized
και η trek στο session DH , αν κάποιος δεν ξέρει να μπορεί να καταλάβει τι μας λέει ο ποιητής
επίσης να αλλαχτεί με "όρχεις " γιατί το άλλο το λέμε στους φίλους μας και είμαι μικρό ομορφο παιδι και ντρέπομαι , τι θα γίνει αν το δεί η μαμα μου ?Αν με βάλει τιμωρία ?
Πολυ καλη προσπαθεια. Μερικες παρατηρησεις.
Εαν αλλαξεις αναρτηση μπορεις να αλλαξεις και το wheelbase και την γωνια του κουτελου και το offset κτλ κτλ. Οποτε μπορεις να ερθεις πιο κοντα σε γεωμετρια DH. Το προβλημα ειναι οτι δεν μπορεις να ξερεις πως θα αντιδρασει το ποδηλατο σου με αυτες τις αλλαγες οποτε δεν ξερεις τι θα σου βγει. (στο αρχικο αρθρο λεει οτι "οσο και αλεξισφαιρο (δλδ να μην σπαει) κανεις ενα xc δεν προκειται να γινει DH" δλδ αν δεν αλλαξεις την γεωμετρια δεν κανεις τιποτα. Αλλαζοντας αναρτηση ομως με αλλα χαρακτηριστικα αλλαζεις την γεωμετρια).
οι 65 μοιρες ειναι μικροτερες απο τις 71 αρα πιο οξεια γωνια και οχι πιο αμβλεια.
Αυτο στο bold ειναι λαθος και δεν ειναι αυτο που λεει το αρχικο αρθρο. Το προβλημα ειναι οτι μπορω να το δειξω αλλα οχι να το γραψω χωρις να γραψω ολοκληρο σεντονι (επιφυλασομαι).
εγω στο αρχικο αρθρο το καταλαβαινω σαν μικροτερα μεγεθη-χαμηλοτερα seatubes.
Εκτος απο την αποσταση απο το εδαφος (το clearance) για ολα τα υπολοιπα παιζει ρολο και το ποσο πιο χαμηλα ή ψηλα βρισκεται η μεσαια τριβη σε σχεση με την νοητη ευθεια που ενωνει τα κεντρα των τροχων. Το αρχικο αρθρο ειναι του 2009 οποτε μαλλον δεν λαμβανει υποψιν και τα αλλα μεγεθη τροχων που υπαρχουν σημερα, που αλλαζουν και το υψος αυτης της νοητης ευθειας που λεω.
Ισχυει αυτο που λεω και παραπανω για την οξεια και αμβλεια γωνια.
Ένα μεγάλο μπράβο για την προσπάθεια. Η δικιά μου παρατήρηση είναι "γεωμετρικού" περιεχομένου κι έχει να κάνει με τις γωνίες που διόρθωσε ο kktsol πριν.
Οι εκφράσεις "περισσότερο οξεία" ή "περισσότερο αμβλεία" είναι λανθασμένες. Κάθε γωνία μικρότερη από την ορθή λέγεται οξεία και κάθε γωνία μεγαλύτερη από την ορθή λέγεται αμβλεία γωνία. Άρα οι γωνίες είναι όλες οξείες και απλά η μια είναι μεγαλύτερη της άλλης. Εγώ θα το έγραφα κάπως έτσι:
@kktsol
εχεις δικιο για τις γωνιες. είναι βλεπεις και καμποσα χρονια που δεν εχω ασχοληθει με γεωμετρια.
περιμενω το κειμενο σεντονι, μπας και καταφερω και το μαζεψω ωστε να μπει στο αρχικο κειμενο εξηγωντας καλυτερα αυτο που λεει. :)
στην παραγραφο με το standover, τη διορθωση σου πως θα την εβαζες μες στο κειμενο;
@scrabbler ευχαριστω για την παρατηρηση.
καταρχήν όλα τα ποδήλατα δέχονται συγκεκριμένες αναρτήσεις
πράγμα που σημαίνει ότι ένα cross country Ποδήλατο δέχετε αναρτήσεις μέχρι 120mm που σίγουρα δεν είναι dh ανάρτηση
και αν κάνεις το λάθος να βάλεις μεγαλύτερη ανάρτηση δλδ πας στα 180mm θα σχιστεί το κούτελο από το ζόρι
βέβαια αλλάζοντας μέσα στο όρια την ανάρτηση αλλάζεις την συμπεριφορά του ποδηλάτου
δλδ αν π.χ από 80mm πας στα 120mm ξαφνικά το ποδήλατο γίνετε πιο δυσκίνητο
Αφου με ρωτας να σου πω οτι το standover θα αφηνα μονο το κομματι που λεει τι ειναι. Δεν ειναι κομματι που επηρεαζει την συμπεριφορα του ποδηλατου και να μας απασχολει σαν γεωμετρια.
Επισης θα αφαιρουσα και αυτο που λες στην εισαγωγη οτι δεν αλλαζει η γεωμετρια με αλλαγη αναρτησεων κτλ και οτι δεν μετατρεπεται ενα xc σε πιο dh (dh δεν θα γινει αλλα μπορει να ερθει πιο κοντα σε γεωμετρια και να φυγει απο το xc σταδιο)
Αντιθετα θα προσθετα το bb-drop (bottom bracket drop).
Ειναι η αποσταση απο τον νοητο αξονα που ενωνει τα δυο κεντρα των τροχων (οταν οι τροχοι ειναι ιδιας διαστασης και οχι πχ. 29 μπροστα 27.5 πισω) μεχρι την μεσαια τριβη. Οσο πιο κατω ειναι η μεσαια τριβη σε σχεση με τον νοητο αυτο αξονα τοσο πιο αργο ειναι ενα ποδηλατο στις εναλαγες κλισης (δεξι-αριστερο). Οσο πιο μικρη ειναι αυτη η αποσταση τοσο πιο νευρικο ειναι σε αυτες τις κινησεις.
Επισης διαβασε και αυτο (δεν ειναι δικο μου και δεν ξερω και ποιος το εχει γραψει αλλα θα βοηθηθεις). Οπου καστερ η συμπληρωματικη γωνια της γωνιας του κουτελου.
"Μία χοντρική εικόνα της κάστερ είναι η κλίση του πιρουνιού σε σχέση με την κατακόρυφο, όταν κοιτάμε τη μοτοσικλέτα από το πλάι. Η κάστερ από μόνη της δεν παίζει κάποιο σημαντικό ρόλο στη γεωμετρία της μοτοσικλέτας. Η βασική συνεισφορά της είναι η δημιουργία του ίχνους. Μεγάλη γωνία κάστερ δίνει μεγάλο ίχνος και το αντίστροφο. Το ίχνος ή τρέιλ, είναι η οριζόντια απόσταση του σημείου που τέμνει ο άξονας του λαιμού το έδαφος, από το σημείο που εφάπτεται ο τροχός σε αυτό. Κάθε φορά που ο εμπρός τροχός εκτρέπεται από την ευθεία, εμφανίζεται μία ροπή που τείνει να τον επαναφέρει. Οσο μεγαλύτερο είναι το ίχνος, τόσο μεγαλύτερη είναι η ροπή επαναφοράς. Είναι ίδιο με το φαινόμενο των μοχλών: όσο μεγαλύτερος ο μοχλός, τόσο μεγαλύτερη η ροπή που ασκεί.
Ετσι, όσο μεγαλύτερο είναι το ίχνος, τόσο μεγαλύτερη δύναμη απαιτείται για να φύγει η μοτοσικλέτα από την ευθεία. Είναι πιο σταθερή, αλλά λιγότερο ευέλικτη. Ακριβώς με τον ίδιο τρόπο επιδρά και το μεταξόνιο στη συμπεριφορά της μοτοσικλέτας. Οπως ο εμπρός τροχός έχει ένα ίχνος, έτσι έχει ίχνος και ο πίσω τροχός, φυσικά πολύ μεγαλύτερο. Και εδώ πρόκειται για την απόσταση του σημείου που τέμνει ο άξονας του λαιμού το έδαφος, από το σημείο επαφής του πίσω τροχού με το οδόστρωμα. Κατά ανάλογο τρόπο, όσο μεγαλύτερο είναι και αυτό το ίχνος, τόσο πιο σταθερή και λιγότερο ευέλικτη είναι η μοτοσικλέτα. Το μεταξόνιο είναι απλώς μία ένδειξη του ίχνους του πίσω τροχού, επειδή είναι ευκολότερο να μετρηθεί."
Κατι ακομα σημαντικο το οποιο πολυ συχνα παραλειπεται ή το κοιτανε με τελειως λαθος τροπο.
Βαρος. Οι περισοτεροι κοιτανε το βαρος μονο ως προς το ελαφρυ (κατι θεμιτο μεν αλλα δεν παιζει και τοσο ρολο οταν το ποδηλατο το καβαλαει 100 κιλα γαιδουρι). Αυτο που παιζει μεγαλο ρολο ειναι το "ζυγισμα". Πρεπει με τον αναβατη πανω (δλδ παιζει ρολο και η θεση που σε βαζει πανω το ποδηλατο) να ειναι ετσι η κατανομη του βαρους μπρος-πισω ωστε στην χρηση που προοριζεται να ειναι οσο το δυνατον πιο ουδετερο. Θα φερω ενα πολυ χοντρο παραδειγμα που ουσιαστικα δεν πρεπει να γινεται σε κανενα ποδηλατο αλλα θα γινει κατανοητο. Εχουμε ενα ποδηλατο το οποιο εχει περισσοτερο βαρος δεξια αντι αριστερα με αποτελεσμα για να οδηγηθει ισια να πρεπει ή να καθεσαι στραβα ή να βαζεις δυναμη ωστε να πας ισια. Σε σχεση με ενα με ισομοιρασμενο βαρος ποιο νομιζετε οτι θα παει καλυτερα?? Βεβαια οταν μιλαμε για βαρος μπρος-πισω εχει να κανει με το ποσο πιο ευκολα "σηκωνεται", πως συμπεριφερεται στα αλματα, εαν εχει βαρος στο τιμονι και εμεις θελουμε να κατεβαινουμε μονοπατια κτλ.
.
Ο σκοπος ηταν να μεταφρασω το αρθρο και οχι να φτιαξω κατι ολοκληρωμενο. Βεβαια, μιας και το εθεσες, θα μπορουσε να φτιαχτει ενα αλλο θρεντ με πιο λεπτομερεις αναλυσεις και να γινει και στικι κιολας, ωστε να το συμβουλευονται οσοι θελουν να αγορασουν καινουριο ποδηλατο και ρωτανε τα ιδια πραγματα συνεχεια.
δεν γινετε κατι τετοιο. Ειναι κατι τελειως διαφορετικο το να πεις οτι καταλαβαινεις τι ειναι η γωνια κουτελου και το bb-drop και τελειως διαφορετικο το να μπορεις να κρινεις μονο απο τα νουμερα την συνολικη γεωμετρια ενος ποδηλατου. Και αυτο που μετραει ειναι ο συνδιασμος ολων αυτων των γεωμετρικων χαρακτηριστικων και οχι ξεχωριστα το καθενα. Απλο παραδειγμα. Το 26αρι μου εχει μικρη γωνια κουτελου σε σχεση με τα κλασικα xc. Επισης εχει σχετικα μακρια chainstays. Εχει μικροτερο απ'οτι πρεπει οριζοντιο σε σχεση με τα υπολοιπα του μεγεθους του και το μεταξονιο του ειναι απο τα μικροτερα της κατηγοριας. Ταυτοχρονα εχει και ψηλα την μεσαια τριβη και πολυ μικρο το bb-drop. Δλδ αχταρμας σε σχεση με το πως αναλυουμε χωριστα το καθε κομματι της γεωμετριας. Παρ'ολα αυτα οσοι το εχουν οδηγησει τρελενονται με το πως αποδιδει σαν συνολο.
http://colnago.com/cx-zero-chain-stays/
άν όμως οδηγάς μόνο κούρσες?! ceteris paribus, ( Λατινικό ήταν αυτό!)
τηρουμένων όλων των άλλων ίσων, νομίζω μπορείς να βγάλεις άκρη.
Αλλιώς είναι όντως αχταρμάς άν "πειραχτούν " δύο ή πάνω απο δύο χαρακτηριστικά. Με ένα γίνονται κάθε φορά συγκρίσεις, αλλα...πού τέτοια πολυτέλεια!?
Γι΄ αυτό και μπήκε το cad cam και στη παραγωγή ποδηλάτων.
Παλιά, ήτανε λέει ένας που ήθελε ...μισή μοίρα διαφορά να έχει το ποδήλατό του(δρόμου)και έλεγε στο τεχνικό team..."δώστε μου το άλλο"!
Πιστεύω, επειδή μπαίνουν και άλλες παράμετροι, όπως τεραίν οδήγησης, οτι είναι ακόμα περισσότερο μπέρδεμα, ωστόσο εμένα μου αρέσει η αφορμή της συζήτησης, που είναι ...."να μπούν τα πράγματα σε μιά σειρά"!
Ευχαριστώ
Υ.Γ.: ξέχασα ποιός ήτανε που να πάρει!